Je zit in de auto, de buurman appt "GOAL!" en op de radio hoor je de verslaggever nog rustig een corner aankondigen. Dat is geen toeval. DAB+ loopt tijdens een live wedstrijd doorgaans 2 tot 6 seconden achter op dezelfde zender via FM. Luister je via een internetstream of een app, dan kan de vertraging zelfs oplopen tot 20 à 40 seconden. Wie het doelpunt écht als eerste wil horen, zit dus nog altijd het beste bij ouderwetse FM.
Waar komt die vertraging vandaan?
Bij FM wordt het geluid vrijwel direct als analoog signaal de lucht in gestuurd. De enige vertraging zit in de kabel van de studio naar de zendmast, en die is verwaarloosbaar. Bij DAB+ gebeurt er veel meer tussen microfoon en luidspreker. Het geluid wordt eerst gecodeerd in het AAC-formaat, daarna samengevoegd met andere zenders in één zogeheten multiplex, vervolgens uitgezonden en in je radio weer uit elkaar gehaald en gedecodeerd. Elke stap kost tijd, en de foutcorrectie die DAB+ zo storingsvrij maakt, voegt daar nog een buffer aan toe. Bij elkaar opgeteld levert dat die paar seconden op.
Het exacte aantal seconden verschilt per zender en zelfs per radio. Een goedkope DAB+ adapter bouwt vaak een iets grotere buffer op dan een ingebouwde ontvanger in een nieuwe auto. Het is dus heel normaal dat de radio in de keuken het doelpunt net iets eerder meldt dan de radio in de garage, ook al staan ze allebei op DAB+.
Waarom loopt een stream nog verder achter?
Internetradio is een ander verhaal. Daar wordt het geluid opgeknipt in kleine pakketjes die via het mobiele netwerk of je wifi binnenkomen. Om haperingen te voorkomen, houdt de app eerst een voorraadje pakketjes vast voordat het afspelen begint. Die buffer is bij de meeste apps 15 tot 30 seconden, en op een druk moment, zoals een topwedstrijd op zondagmiddag, wordt hij soms nog groter. Daarom hoor je bij vrienden in de tuin de juichkreet uit het huis van de buren vaak seconden eerder dan uit je eigen telefoon.
En als je ook televisie aan hebt staan?
Wie op televisie de wedstrijd kijkt en op de radio het commentaar wil volgen, krijgt het lastig. Live-tv via de kabel loopt zelf al zo'n 5 tot 10 seconden achter op de werkelijkheid en via een streamingdienst vaak 30 seconden of meer. FM-radio is dan het snelst, waardoor de verslaggever op de radio het doelpunt al viert terwijl de bal op het scherm nog onderweg is. DAB+ komt in de praktijk een stuk dichter bij kabel-tv, maar precies gelijk lopen ze zelden.
Kun je de vertraging kleiner maken?
Bij DAB+ zelf kun je weinig doen; de vertraging zit ingebakken in de techniek. Bij streaming kun je wel wat winnen. Sommige apps van de grotere zenders hebben een instelling voor een kleinere buffer of een "lage vertraging"-modus. Ook helpt het om via wifi te luisteren in plaats van via 4G, omdat de verbinding dan stabieler is en de app minder hoeft op te sparen. Verwacht er geen wonderen van: onder de tien seconden kom je met een stream vrijwel nooit.
De praktische keuze voor de wedstrijddag
Luister je bewust naar de radio om de wedstrijd te volgen, zet je autoradio of keukenradio dan op FM zolang die zender daar nog te horen is. Steeds meer stations stappen over naar uitsluitend DAB+, en dan zijn die paar seconden gewoon de prijs voor een storingsvrij signaal. Zet in dat geval de notificaties van je voetbalapp even uit, dan kom je er tenminste niet via je telefoon achter dat het al 1-0 is.
