Een hele dag muziek door je koptelefoon klinkt heerlijk, maar je gehoor heeft grenzen. Te lang en te hard luisteren leidt op termijn tot blijvende schade. De vraag is dus: hoeveel decibel is nog veilig en hoe lang mag je daar per dag naar luisteren? Hieronder zetten we de concrete cijfers op een rij.
De veilige grens: 85 decibel voor 8 uur
De Wereldgezondheidsorganisatie houdt 85 decibel (dB) aan als bovengrens voor langdurige blootstelling. Bij dat volume kun je veilig ongeveer 8 uur per dag luisteren zonder dat je gehoor beschadigt. 85 dB komt ruwweg overeen met druk straatverkeer of een stofzuiger op korte afstand.
Het belangrijke principe daarbij is dat de veilige luistertijd halveert bij elke 3 decibel erbij. Luister je op 88 dB, dan is 4 uur de grens. Bij 91 dB nog maar 2 uur, bij 94 dB één uur en bij 100 dB slechts een kwartier. Hard meezingen op vol volume tikt dus razendsnel aan.
Wat doen koptelefoons in de praktijk?
De meeste smartphones en koptelefoons kunnen 100 tot 110 dB produceren op het hoogste volume. Dat is meer dan genoeg om binnen enkele minuten schade aan te richten. In de Europese Unie zijn apparaten daarom standaard begrensd op rond de 85 dB, met een waarschuwing zodra je die instelling handmatig verhoogt.
In-ear oortjes zitten dichter op het trommelvlies en voelen daardoor luider dan over-ear koptelefoons bij hetzelfde ingestelde volume. Wie veel onderweg luistert, kiest daarom beter voor een model met goede ruisonderdrukking, zodat je het volume niet hoeft op te schroeven om omgevingslawaai te overstemmen.
De praktische vuistregel: 60/60
Een makkelijk te onthouden richtlijn is de 60/60-regel: luister maximaal op 60 procent van het maximale volume en hooguit 60 minuten achter elkaar. Daarna gun je je oren even rust. Deze regel houdt je in de praktijk ruim onder de gevaarlijke grens, ook als je het exacte aantal decibel niet kunt meten.
Wil je het preciezer weten, dan kun je met een gratis decibelmeter-app je luisterniveau schatten. Veel telefoons tonen tegenwoordig zelf ook een melding wanneer je luistergedrag over een week te luid is geweest.
Signalen dat het te hard was
Een piep of suis in je oren na het luisteren, of het gevoel dat geluiden gedempt klinken, zijn duidelijke waarschuwingen. Verdwijnen die klachten meestal binnen een dag, dan was de blootstelling te hoog. Houden ze aan, dan is het verstandig je gehoor te laten controleren.
Kort samengevat: blijf rond 85 decibel of lager, beperk je tot maximaal 8 uur op dat niveau en halveer die tijd bij elke 3 dB erbij. Met de 60/60-regel zit je vrijwel altijd goed en kun je nog jarenlang van je muziek genieten.
